DTÖ'den Türkiye kararı: Çin'in açtığı davada kritik karar
Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ), Çin'in Türkiye'ye karşı açtığı ticaret davasında kararını açıkladı. Panel, Türkiye'nin Çin menşeli elektrikli ve bazı hibrit otomobillere uyguladığı ek gümrük vergileri ile bazı ithalat şartlarının küresel ticaret kurallarıyla uyumlu olmadığına hükmetti. Kararın kesinleşmesi için ise temyiz sürecinin tamamlanması gerekiyor
Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ), Çin'in Türkiye'ye karşı açtığı ticaret davasında merakla beklenen kararını açıkladı. Anlaşmazlık paneli, Türkiye'nin Çin menşeli elektrikli ve bazı hibrit otomobillere uyguladığı ek gümrük vergileri ile bazı ithalat koşullarının küresel ticaret kurallarıyla uyumlu olmadığına karar verdi.
Çin, Türkiye'yi DTÖ'ye taşımıştı
Türkiye, yerli üretimi korumak ve cari açığı dengelemek amacıyla 2023 yılında Çin'den ithal edilen elektrikli otomobillere yüzde 40 ek gümrük vergisi uygulamaya başlamıştı. Haziran 2024'te ise söz konusu uygulama benzinli ve hibrit araçları da kapsayacak şekilde genişletildi. Ayrıca İthalat İzin Sistemi (IPLS) kapsamında ithalatçılara yetkili servis, çağrı merkezi, yerli temsilci ve batarya taahhüdü gibi çeşitli yükümlülükler getirildi.
Çin yönetimi, bu uygulamaların kendi üreticilerine yönelik ayrımcılık oluşturduğu gerekçesiyle konuyu DTÖ'ye taşımıştı.
Panel hangi düzenlemeleri aykırı buldu?
DTÖ paneli, elektrikli araçlara uygulanan yüzde 40 ek gümrük vergisinin Türkiye'nin GATT 1994 kapsamındaki taahhüt ettiği gümrük tavanlarını aştığına hükmetti. Ayrıca hibrit araçlara yönelik ek vergiler ile Çin'den ithal edilen araçlar için getirilen en az 20 yetkili servis ve çağrı merkezi gibi zorunlulukların da küresel ticaret kurallarıyla uyumlu olmadığı değerlendirildi.
Raporda, Türkiye'nin söz konusu uygulamaların tüketiciyi korumak için zorunlu olduğunu yeterli şekilde ortaya koyamadığı ifade edildi.
Türkiye bazı başlıklarda haklı bulundu
İçten yanmalı motorlu bazı araçlara yönelik şikayetlerde Türkiye haklı bulunurken, serbest ticaret anlaşması bulunan ülkeler için uygulanan vergi muafiyetlerinin büyük bölümünün DTÖ kuralları kapsamındaki istisnalara uygun olduğu belirtildi.
Karar hemen uygulanmayacak
DTÖ panelinin kararı, Türkiye'nin uyguladığı vergilerin veya ithalat şartlarının kısa vadede kaldırılacağı anlamına gelmiyor. Kararın yürürlüğe girebilmesi için DTÖ Anlaşmazlıkların Halli Organı tarafından onaylanması ya da temyiz sürecinin tamamlanması gerekiyor. Öte yandan, DTÖ Temyiz Organı'nın 2019'dan bu yana yeni üye atamalarının yapılamaması nedeniyle fiilen çalışmaması, sürecin uzun yıllar devam edebileceği değerlendirmelerine yol açıyor.