İspanya’nın Kuzey Afrika’daki özerk ili Sebte (Ceuta) sınırında yaşanan yoğun göçmen hareketliliği büyük bir acıyla sonuçlandı. On binlerce göçmenin yüzerek ulaştığı İspanya'nın Kuzey Afrika'daki toprağı Ceuta'ya geçenlerin büyük bölümü, İspanyol askerleri ve polis eşliğinde sınıra götürülerek Fas'a geri döndü. Ancak olağanüstü göç dalgası geride ağır bir bilanço da bıraktı. Denizde terk edilmiş can simitleri ve paletlerin arasında bulunan cesetlerle birlikte en az 67 kişinin hayatını kaybettiği açıklandı.
Avrupa'da Schengen gerilimi tırmanıyor
Hafta boyunca yaşananlar Avrupa siyasetinde de sarsıntıya yol açtı ve göç meselesi konusundaki derin görüş ayrılıklarını bir kez daha gözler önüne serdi. İtalya tarafı Madrid yönetiminin düzensiz göç politikalarını eleştirerek İspanya’nın Schengen Bölgesi’nden çıkarılması gerektiğini savunup askıya alırken sınırlarını da tamamen kapattı.
Planlı bir girişim miydi?
Yaşanan kriz şu soruyu da gündeme taşıdı: Avrupa'ya geçişin kolaylaştığını öne süren sosyal medya paylaşımları mı olaylara sebep oldu yoksa yaşananlar daha planlı ve organize bir girişimin sonucu muydu?
Sanchez AB ülkelerini hedef aldı: Destek olmak yerine köstek mi oldular?
İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, Avrupa Birliği'ndeki bazı ülkelerin tavrına sert tepki gösterdi. Sanchez, bu kriz sırasında destek vermek yerine İspanya'yı "hedef almakla" ve siyasi çıkar peşinde koşmakla suçladığı AB ülkelerini eleştirdi. Eleştirilerinin odağında ise özellikle İtalya vardı. İtalya Başbakanı Giorgia Meloni'nin liderliğindeki aşırı sağcı Fratelli d'Italia Partisi, Ceuta sokaklarında koşan göçmenlerin görüntülerini paylaşarak şu ifadeyi kullandı: "İtalyan solunun övdüğü Sanchez modeli işte bu."
Meloni krizi fırsata çevirmeye çalışıyor
Madrid yönetimine göre, kriz kontrol altına alındı ve Ceuta zaten Schengen Bölgesi içinde yer almıyor. Bu nedenle Faslı göçmenlerin denetimsiz şekilde Avrupa kıtasına geçmesi mümkün değildi. İspanyol yetkililer, Meloni'nin de bunun farkında olduğunu savunuyor. Ancak gelecek yıl yapılacak seçimler öncesinde koalisyonunun oy kaybetmesi ve daha sert göç karşıtı yeni bir partinin yükselişi nedeniyle Meloni'nin bu krizi siyasi fırsata çevirmeye çalıştığı değerlendiriliyor.
Meloni krizi fırsata çevirmeye çalışıyorMadrid yönetimine göre, kriz kontrol altına alındı ve Ceuta zaten Schengen Bölgesi içinde yer almıyor. Bu nedenle Faslı göçmenlerin denetimsiz şekilde Avrupa kıtasına geçmesi mümkün değildi. İspanyol yetkililer, Meloni'nin de bunun farkında olduğunu savunuyor. Ancak gelecek yıl yapılacak seçimler öncesinde koalisyonunun oy kaybetmesi ve daha sert göç karşıtı yeni bir partinin yükselişi nedeniyle Meloni'nin bu krizi siyasi fırsata çevirmeye çalıştığı değerlendiriliyor.
İspanya "fazla yumuşak" mı?
İtalya, İspanya'yı göç konusunda yumuşak bulan tek ülke değil. Meloni'nin salı günü olağanüstü AB İçişleri Bakanları toplantısı yapılması çağrısına yaklaşık onlarca AB lideri destek verdi. Açıklamada, Avrupa'ya göçü teşvik edebilecek tüm "çekici faktörlerin" ortadan kaldırılması istendi. Bu eleştirilerin merkezinde ise İspanya'nın yüz binlerce belgesiz göçmene oturma ve çalışma izni verilmesini sağlayan tartışmalı düzenlemesi bulunuyor. İspanyol hükümeti ise bu politikayı ülkenin yaşlanan nüfusu ve iş gücü ihtiyacı nedeniyle pragmatik bir adım olarak savunuyor.
İspanya Yüksek Mahkemesi'nin kararı etkili oldu
Sanchez ise asıl neden olarak İspanya Yüksek Mahkemesi'nin kısa süre önce aldığı kararı gösteriyor. Mahkeme, deniz yoluyla ülkeye ulaşan kişilerin derhal geri gönderilemeyeceğine hükmetmişti. Başbakana göre insan kaçakçıları bu kararı çarpıtarak Avrupa'ya kolay giriş yapılabileceği yönünde propaganda yaptı.
Sosyal medyanın gazabına uğradılar
Mesajlar daha çok sosyal medya üzerinden yayıldı. Göçmenler, gazetecilere "İspanya açık" diye bağıran kişilerin yer aldığı videoları ve insanların denize atladığı paylaşımları gösterdi. İncelenen birçok hesapta gençlerin dalış kıyafetleri ve paletlerle yüzdüğü ya da Ceuta'dan görüntüler paylaştığı görüldü. Bu hesapların bazıları yalnızca birkaç haftalık olmasına rağmen on binlerce beğeni toplamıştı. Ancak verilen vaatlerin hiçbiri doğru çıkmadı. Ceuta kıyılarına ulaşıp sevinç gösterileri yapan göçmenler, yiyecek ve barınak bulamadı. Avrupa ana karasına geçme imkânı da olmayınca büyük bölümü kısa süre içinde geri döndü.
'Mutluluktan havaya uçuyorlar'
İspanyol El País gazetesinden gazeteci Andrea Rizzi'nin ifadesiyle, küresel sağ siyaset "mutluluktan adeta havalara uçuyor." ABD Başkanı Donald Trump da İran savaşına karşı çıkan İspanya'yı hedef alarak yaşananları "felaket" ve "işgal" olarak nitelendirdi. Trump'ın da önünde seçim süreci bulunuyor. Rusya da Avrupa'daki karmaşa ve bölünmeden memnuniyet duyduğunu gizlemiyor. Avrupa'nın ve Ukrayna'nın müttefiklerinin zayıflaması Moskova'nın çıkarına görülüyor. Fas ise yaşananlardan "suç örgütlerini" sorumlu tutuyor. Ancak sınır güvenlik güçlerinin bu kadar büyük kalabalığı önceden fark etmemiş olmasının zor olduğu belirtiliyor. Benzer ancak daha küçük çaplı bir olay son olarak İspanya ile Fas'ın Batı Sahra meselesi nedeniyle gerilim yaşadığı dönemde meydana gelmişti. İki ülke arasında bugün de yeni gerilim başlıkları bulunuyor. Buna rağmen Sanchez, Rabat yönetimini doğrudan suçlamaktan kaçınıyor ve Fas'ı "iyi bir müttefik" olarak tanımlıyor. Muhalefet ise bu yaklaşımı "yatıştırma politikası" olarak değerlendirerek hükümetin daha sert tavır alması gerektiğini savunuyor.
Güvenlik önlemleri artırıldı
İspanya şu anda Ceuta'da benzer olayların tekrar yaşanmaması için güvenlik önlemlerini artırıyor. Sınır çitleri denize doğru uzatılırken iskelelere uzun turuncu şamandıra hatları yerleştiriliyor ve devriye gemileri bölgede görev yapacak.
İspanya'dan İtalya'ya seyahat eden yolcular ise birkaç hafta boyunca polis tarafından rastgele kimlik kontrollerine tabi tutulacak.
